وکیل پایه یک دادگستری
وکیل در عربی به کسی گفته میشود که کاری به او واگذار شود؛ این در حالی است که واژه وکیل و مشتقات آن در قرآن بسیار مشاهده شده است و به نوبهای میتوان گفت که از اسامی خداوند است. وکالت نیز به معنای تفویض و واگذار کردن است.
شخص وکیل از جانب افراد مختلف اعم از حقوقی یا حقیقی به موجب عقد وکالت برای انجام امور حقوقی مأمور میشود. وکالت که در چارچوب مقررات قانون مدنی منعقد میگردد یک عقد جایز است که به طرفین آن وکیل و موکل گفته میشود. وکیل دادگستری و وکیل پایه یک دادگستری جزء برترین وکلا هستند.
وکیل پایه یک دادگستری وکیلی است که پس از پذیرفته شدن در آزمون کارآموزی کانون وکلا دادگستری، در پایان دوره کارآموزی در آزمون اختبار کانون وکلا نیز قبول میشود و به دنبال آن موفق میشود تا پروانه وکالت پایه یک دادگستری را از کانون وکلا دریافت کند. ارائه یک نسخه از وکالت نامه به موکل، فراهم کردن امکان مشاوره با وکیل، حضور در جلسات دادگاه ، دفاع از حقوق موکل در حدود متعارف و اطلاع دادن وصول ابلاغیهها به موکل به ویژه در ارتباط با آرای صادر شده از مهم ترین وظایف وکیل پایه یک دادگستری است که در ضمن فعالیتهای خود باید قرار دهد.
وکالت مطلق زمانی به کار میرود که فردی برای تمام امور به فرد دیگری وکالت دهد؛ در این صورت وکیل نیازی به اجازه از موکل خود نخواهد داشت. وکالت مقید نیز از موارد وکالت معین است و وکیل باید در همان مورد معین، عمل کند. امر وکالت در این مورد نیز نباید در انحصار شخص باشد.
وکیل دادگستری
اهمیت کار وکیل دادگستری آن است که همیشه باید در دسترس باشد. وکالت شغلی تخصصی است و معمولاً هر و کیل در یک زمینه خاص فعالیت میکند. محل کار موکیل نیز در دفتر کار یا دادگاه است اما در برخی موارد ممکن است نیاز شود که برای تهیهی مدارک و شواهد و یا ملاقات با موکل به مسافرت برود. حوزههای مختلف وکلایی در زمینههای مختلف با تخصص بالا را میطلبد؛ وکیل مهریه و طلاق، وکیل ملک، وکیل خانوادگی، وکیل حقوقی، وکیل کیفری و… .
مهارت یک وکیل پایه یک دادگستری
- مهارت عالی نطق و نوشتار برای بیان و خواندن آن در دادگاه
- توانایی جلب رضایت دیگران و همچنین قاضی دادگاه
- توانایی انجام چندین کار، ممکن است با پروندههای پیچیده روبهرو شود
- همدردی با موکل و روحیه دادن، کمک به آرام کردن افراد
- و….
مراحلی که وکیل دادگستری باید طی کند:
تمامی آنانی که در رشته حقوق تحصیل کردهاند میتوانند بعد از گرفتن مدرک تحصیلی و کسب پروانه وکالت و مجوز لازم در دفترهای کاری خود یا موسسات مربوطه مشغول به کار شوند. افراد با شرکت در آزمون وکالت و گذراندن دورهی کارآموزی و قبولی در امتحان میتوانند پروانه وکالت دریافت کنند.
دعاوی کیفری چه تفاوتی با دعاوی حقوقی دارد؟
از انواع دعاوی مطرح در دادگاهها؛ دعاوی کیفری است که به آن دعاوی جزائی نیز گفته میشود. دعاوی کیفری زمانی مطرح میشود که فردی مرتکب رفتاری شده باشد که در قانون به عنوان جرم تلقی شود. در این شرایط باید فرد مقابل یعنی فردی که از وقوع جرم آسیب دیده است یا وکیل او به مرجع قضائی یا همان دادسرای محلی که جرم در آنجا اتفاق افتاده مراجعه کند و طرح شکایت خود را مطرح نماید. براساس ماده 2 قانون مجازات اسلامی، انجام هر رفتار یا ترک هر رفتاری که موجب نقض قانون شود، جرم شناخته شده و در ادامه مجازاتی را به همراه خواهد داشت.
دعاوی کیفری با دعاوی حقوقی دو تفاوت بسیار عمده دارد. اول اینکه دعاوی حقوقی مربوط به حقوق مالی بوده ولی دعاوی کیفری مربوط به جرم و جنایت است. دوم اینکه به دعاوی حقوقی در دادگاههای حقوقی رسیدگی میشود اما به دعاوی کیفری در دادگاههای کیفری در دادگاههای 1 یا 2 رسیدگی خواهد شد.
دعاوی کیفری نیز مواردی از این دست را شامل میشود؛ جرایم علیه اموال و حقوق مالی اشخاص، علیه حقوق خانواده، علیه تمامیت جسمانی افراد، علیه ملک و املاک، امنیت داخلی و خارجی و… .
آیا برای حل پرونده به داشتن وکیل نیاز است؟
در گذشته دادخواست یا شکواییه به مراجع قضایی و پیگیری پرونده برای افراد عادی بدون حضور وکیل پایه یک دادگستری تاحدودی ممکن بوده، اما معمولاً افرادی که در سطح زندگی روزمره با مشکلات حقوقی روبهرو میشوند دانش و تجربه کافی را برای مقابله با مشکلات ندارند. به همین دلیل نیز در بسیاری از موارد چیزی جز دعوا و تضییع حقوق قانونی افراد نتیجه این شکایات نبوده است.
بنابراین افراد با انتخاب وکیل با تجربه، احتمال بروز چنین پیامدهایی را به شدت کاهش داده و شانس موفقیت خود را در پرونده قضایی خود افزایش میدهند. البته توجه داشته باشید که مفهوم وکیل پایه یک دادگستری با مفایم مشابهی چون کارآموز وکالت یا مشاور حقوقی و وکیل قوه قضاییه، متفاوت است.
وکیل پایه یک دادگستری تمامی مواد قانون را به خوبی میشناسد، پس میتواند به وسیله راههای قانونی به موکل خود کمک کند و در دادگاه از حقوق او دفاع نماید.
تفاوت وکیل پایه یک دادگستری با وکیل قوه قضاییه
کانون وکلای دادگستری و مرکز وکلای قوه قضاییه دو نهادی هستند که هر ساله در کشور ما ، اقدام به برگزاری آزمون وکالت مینمایند. تمامی افرادی که در هر یک از دو این آزمون قبول شدهاند، ملزماند تا پس از قبولی در آزمون، دوره کارآموزی را مطابق مقررات نهاد مربوطه طی کنند. سپس با پشت سر نهادن موفقیت آمیز این دوره، با شرکت در آزمون نهایی، پروانه وکالت دریافت نمایند. این توضیح مختص وکیل پایه یک دادگستری است. اما وکیل قوه قضائیه وکیلی است که در آزمون وکالت قوه قضاییه شرکت کرده و در این آزمون قبول شده است. پس از به پایان رساندن دوره کارآموزی وکالت، در آزمون وکالت نهایی نیز نمره مناسب را کسب نموده و موفق به دریافت پروانه وکالت از نهاد قوه قضائیه شده است.
تفاوت وکیل پایه یک دادگستری با کارآموز وکالت
کلمه کارآموز وکالت نیز ممکن است برخی را به اشتباه بیندازد زیرا برخی از افراد آن را با موارد فوق اشتباه میگیرند. در واقع کارآموز وکالت، فردی است که در آزمون کارآموزی کانون وکلا دادگستری پذیرفته شده و فقط پروانه کارآموزی دریافت نموده است. فرد در چنین موقعیتی حق وکالت در برخی از پروندههای حقوقی را دارد و در عرف وکیل محسوب میشود، اما در واقع کارآموز وکالت است. زیرا هنوز در آزمون نهایی وکالت کانون وکلا یعنی آزمون اختبار، شرکت نکرده پس وکیل پایه یک دادگستری محسوب نشده و حدود اختیارات وی از حدود اختیارات وکیل دادگستری محدودتر است. اما وکیل پایه یک دادگستری با به پایان رساندن موفق آمیز دوره کارآموزی در آزمون نهایی وکالت کانون وکلا یعنی آزمون اختبار نیز حد نصاب قبولی را کسب کرده و در نهایت، پروانه وکالت پایه یک را از کانون وکلا دریافت کرده است.
وظایف وکیل پایه یک دادگستری
بنابر ماده 76 آیین نامه اجرایی لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری که در سال 1400 به تصویب رسیده است، مهم ترین وظایف وکیل پایه یک دادگستری عبارتند از:
- وکیل پایه یک دادگستری باید در جهت ایجاد صلح و سازش میان طرفین پرونده تا پیش از طرح دعوا برای موکل خود و پس از آن در کلیه مراحل دادرسی، تلاش کند.
- از دیگر وظایف وکیل انعقاد واضح وکالتنامه با دقت در تنظیم متن وکالت نامه و قرارداد مالی با قید دقیق رقم حق الوکاله است. همچنین وکیل باید یک نسخه از وکالت نامه را به موکل تحویل دهد.
- وکیل پایه یک دادگستری باید در ازای دریافت اسناد از موکل باید به او رسید بدهد.
- همچنین وکیل از دریافت هر گونه وجه یا مال یا سند از موکل، مضاف بر آنچه مورد توافق بود، ممنوع است.
- وکیل باید پس از انعقاد قرارداد وکالت با موکل، دادخواست، شکواییه و لوایح مرتبط با پرونده حقوقی موکل را تنظیم کند، جز در موارد عذر موجه عدم حضور وکیل در جلسه دادگاه، در جلسات دادرسی حاضر شده و در حدود متعارف، پرونده قضایی موکل را پیگیری کند.
- در نهایت، وکیل پایه یک دادگستری، وظیفه دارد که تمامی ابلاغیههای مربوط به پرونده قضایی موکل به ویژه رای صادره را در موعد قانونی، دریافت و مشاهده کند و ابلاغ مربوطه را به موکل اطلاع دهد.